Εδώ και πολλά χρόνια κυκλοφορούν πολλές αντιλήψεις σχετικά με το αν θα έπρεπε τα παιδιά να χρησιμοποιούν βάρη στο πρόγραμμα τους.Στο ακόλουθο άρθρο θα δούμε τι πραγματικά ισχύει.
Αντιλήψεις – Μύθοι και Αλήθειες
Εδώ και αρκετά χρόνια επικρατεί η αντίληψη, κυρίως στην Ελλάδα, ότι τα παιδιά/αθλητές δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν βάρη στο γυμναστήριο κατά την ενδυνάμωσή τους. Σύμφωνα πάλι με την αντίληψη αυτή, οι λόγοι που ένα παιδί δεν θα έπρεπε να σηκώνει βάρη είναι οι ακόλουθοι: τα βάρη θα έχουν αρνητική επίδραση στη σωματική ανάπτυξη του παιδιού, τα βάρη θα δημιουργήσουν πρόβλημα στην οσφυϊκή μοίρα του νεαρού αθλητή. Τα βάρη επίσης θα μπορούσαν να προκαλέσουν κατάγματα, τραυματισμούς και γενικά ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Τέλος, έχει ειπωθεί πως το μόνο βάρος που θα έπρεπε το παιδί να χρησιμοποιεί στις ασκήσεις είναι αυτό του σώματος του. Για παράδειγμα, καθίσματα, έλξεις κτλ.
Τι πραγματικά ισχύει
Ας δούμε όμως τώρα, με βάση τη βιβλιογραφία, τι πραγματικά ισχύει και προς ποια κατεύθυνση οι γονείς θα έπρεπε να καθοδηγούν τους νέους αθλητές.
Σύμφωνα λοιπόν με τη βιβλιογραφία και τις έρευνες, δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να κρατάμε τα παιδιά μακριά από την ενδυνάμωση με βάρη. Αντιθέτως, τα βάρη έχουν τα εξής οφέλη στους ανήλικους αθλητές.
Οφέλη
Προσθέτοντας βάρη στο πρόγραμμα των νέων μπορεί να δημιουργηθεί αυξημένη μυϊκή αντοχή, μυϊκή υπερτροφία, η οποία θα συμβάλει με τη σειρά της στην προστασία του μυοσκελετικού συστήματος. Το τελευταίο θα επηρεαστεί αυξάνοντας την οστική πυκνότητα. Επίσης, θα επηρεαστεί η καρδιοαναπνευστική ικανότητα με τον εξής τρόπο: οι δυνατότεροι μύες χρειάζονται λιγότερο οξυγόνο για να εκτελέσουν μία άσκηση. Άρα, το παιδί κουράζεται λιγότερο στο τρέξιμο ή σε άλλα παιχνίδια, καθώς καταναλώνει λιγότερη ενέργεια. Επιπλέον, οι δυνατότεροι μύες έχουν καλύτερη ροή αίματος και περισσότερα μιτοχόνδρια. Άρα, μπορούν να δουλέψουν περισσότερο χωρίς κόπωση.
Μερικά ακόμα οφέλη μπορούμε να δούμε και στο αίμα των νέων αθλητών που χρησιμοποιούν βάρη στο πρόγραμμά τους. Πιο συγκεκριμένα, έχει παρατηρηθεί μείωση στα τριγλυκερίδια και βελτίωση της αναλογίας καλής/κακής χοληστερόλης. Επίσης, αυξάνεται η ευαισθησία των ιστών στην ινσουλίνη με αποτέλεσμα να ρυθμίζονται καλύτερα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Το τελευταίο συμβάλλει στην πρόληψη και διαχείριση του διαβήτη.
Τα βάρη φυσικά δεν θα μπορούσαν να μην συμβάλλουν στην πρόληψη τραυματισμών, καθώς οι δυνατότεροι τένοντες και μύες γίνονται πιο ανθεκτικοί σε φορτία και απότομα ερεθίσματα. Ο νέος αθλητής έχει καλύτερο νευρομυϊκό έλεγχο, αφού ελέγχει καλύτερα τη θέση και τη σταθερότητα του σώματός του. Οι μυοσκελετικοί τραυματισμοί θα μπορούσαν να μειωθούν ακόμη και έως 42%.
Τέλος, ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της συγκεκριμένης άσκησης είναι η βελτίωση της ψυχολογίας των παιδιών. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά πως υπάρχει μείωση του άγχους και της κατάθλιψης μέσω της έκκρισης ενδορφινών και σεροτονίνης (happy hormones). Επιπλέον, η άσκηση μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη του στρες). Όλα τα παραπάνω ασφαλώς έχουν επίδραση στη βελτίωση της αυτοπεποίθησης του νέου, στην καλύτερη αυτοεκτίμηση και κοινωνική σύνδεση (ομάδες, φίλοι κτλ).
Η σημασία του ειδικού
Είναι λογικό τώρα να αναρωτιέστε σε τι συχνότητα και ποιος είναι αρμόδιος να υποδείξει στα παιδιά σας το κατάλληλο πρόγραμμα ενδυνάμωσης. Πολύ καλή ερώτηση. Υπάρχουν πολλά προγράμματα και τεχνικές στο διαδίκτυο, όμως αυτά ελλοχεύουν τον κίνδυνο τραυματισμού, καθώς κάθε αθλητής είναι διαφορετικός και έχει διαφορετικές ανάγκες. Έτσι, καλό θα ήταν να απευθυνόμαστε σε ειδικούς του αθλητισμού με πιστοποίηση και εμπειρία. Ένας τέτοιος ειδικός θα μπορούσε να είναι ένας φυσικοθεραπευτής ή ένας προπονητής δύναμης με εμπειρία. Οι ειδικοί αυτοί θα υποδείξουν τη σωστή τεχνική, συχνότητα και το φορτίο που ταιριάζει σε κάθε αθλητή. Επίσης, ο προπονητής θα είναι σε θέση να κατανοήσει πότε ο αθλητής πρέπει να πάρει ένα διάλειμμα και να αποφύγει ενδεχόμενο burnout.
Στο κέντρο μας – Physiovita Sports Clinic
Διαθέτουμε εξειδικευμένο προσωπικό: φυσικοθεραπευτές και αθλητικούς φυσικοθεραπευτές με εξειδίκευση στον αθλητισμό και την αναπτυξιακή ηλικία. Σχεδιάζουμε εξατομικευμένα προγράμματα για νέους αθλητές, με στόχο τη βελτίωση της δύναμης, της αερόβιας ικανότητας και – πάνω απ’ όλα – την πρόληψη τραυματισμών. Όλες οι προπονητικές παρεμβάσεις βασίζονται σε επιστημονικές αρχές, εφαρμόζονται με ασφάλεια και αξιοποιούν κατάλληλο εξοπλισμό, με σεβασμό στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά κάθε παιδιού ή εφήβου.
Με λίγα λόγια
Η προπόνηση με βάρη μπορεί να ωφελήσει σημαντικά τους νεαρούς αθλητές,
βελτιώνοντας τη δύναμη, την αντοχή και μειώνοντας τον κίνδυνο τραυματισμών.Η προπόνηση με βάρη είναι ιδανική όταν συνδυάζεται με αερόβια προπόνηση,ασκήσεις ελαστικότητας και το άθλημα του παιδιού.
Το κλειδί είναι η σωστή καθοδήγηση και η ισορροπία.
Βασίλειος Γ. Βασιλαράκης
Φυσικοθεραπευτής, MSc